Arıcılık ile ilgili her türlü soru ve siparişleriniz için günün 24 saati telefomuzu arayabilirsiniz.
Telefon: 0212 466 54 55
GSM: 0536 682 54 15
info@aricilik.info
Mail grubumuza katılmak için
Haberler
|
Sebze Yetiştiriciliğinde Arı Kullanımının Önemi Daha sağlıklı ve kaliteli ürün, pazar değeri yüksek ürün elde etmek için ve ülkemizde yoğun olarak kullanılan pestisitlerin sınırlandırılması için bombus arıları bir şans olup, kullanılması gereklidir…
Seralar içerisinde ve dış ortamda döllenmeyi sağlayıcı böceklerin ve hava hareketlerinin bulunmayışı, bu böceklerin aktif olarak çalıştıkları dönemler ile tarımsal üretimin eş zamanlı olmaması ve sera içerisinde yoğun pestisit kullanımı gibi nedenlerle üreticiler üretim için partenokarpik çeşitleri veya büyüme düzenleyicileri kullanmaktadır (1). Seradaki sebzelerde özellikle domates çiçeklerinde tozlaşma oranına çok önem vermek gereklidir. Bilindiği gibi geek meyve verimi gerekse meyve oluşumu her şeyden önce, sağlıklı bir tozlaşmayı izleyen döllenme olayına bağlı olarak gerçekleşir. Tozlaşma olayı ile döllenme arasındaki gelişme şu şekildedir. -Polen tozlarının oluşumu, -Polen tozlarının serbest hale geçmesi ve dağılması, -Polen tozlarının stigmaya ulaşması ve tozlaşması, -Polen tozlarının çimlenmesi ve stile geçmesi, -Polen tüpünün yumurtalığa ulaşması, -Döllenme olayının gerçekleşmesi (2).
Bu olay zincirinin tam oluşması halinde düzgün meyve elde edilir. Sebzelerde olumsuz koşullarda döllenmeyi sağlamak için çeşitli uygulamalar yapılmaktadır. Bunlar hormon kullanımı, vibrasyonla sallama tekniği, arı kullanımıdır. Hormon kullanımı en fazla uygulanan metot olmakla birlikte sakıncaları da mevcuttur. Hormon uygulaması sonucunda bitkilerde partenokarpik gelişme olmakta, tohum teşekkül etmeden meyve oluşmaktadır. Hormon kullanılarak yetiştirilen meyveler genellikle daha iri olmasına karşın meyve eti kalınlığı az ve içinde boşluk olması nedeniyle meyve ağırlığı ve meyve yoğunluğu daha az olmaktadır (1). Hormon aşırı dozda uygulanırsa; meyve şekli bozulur, meyve kalitesinin düşmesine neden olmakta, pazarlanma şansı azalmaktadır. Tüketici bozuk şekilli meyveleri ve sağlığa zararlı maddeler içerdiği düşüncesiyle nedeniyle bunları satın almamaktadır. Sebze yetiştiriciliğinde tozlaşmaya yardım amacıyla arılardan yararlanılmaktadır. Ülkemizde 1950’lerde bal arısı kullanılarak ilk defa başlayan bu süreç bombus arılarının kullanımı ile yoğun bir şekilde sürmektedir. Dünyada yaklaşık 400 kadar bombus arısı türü saptanmıştır. Bombus arıları, yabani arılar içinde iri yapıları, tüyleri ve göz alıcı renkleriyle dikkat çekerler. En fazla yetiştirilen ve kullanılan türü Bombus terrestris’dir. Bombuslar ilk kez ülkemize 1993 yılında girmişdir (1). Tarım ve Köyişleri Bakanlığının 1997-1998 yıllarında bombus üretiminin Türkiyede yapılması koşuluyla ithalatına izin vermesiyle bombusların polinatör (tozlayıcı) olarak kullanımı artmıştır. Bombus arıları bu aşamada beklenenden çok fazla ilgi görmüş ve benimsenmiştir. Yapılan çok sayıda araştırma sonucuna göre tozlaşma ve verim üzerine bal arıları ve bombus arıları ve değişik yöntemler karşılaştırılmış; bombus arılarının bal arısı ve diğer tekniklerden daha etkili ve başarılı oldukları, verimi büyük oranda artırdığını ve üretim girdilerini azalttığı tesbit edilmiştir (1,2).
Bombus arılarının bu noktada başarılı olmalarının nedenleri şunlardır; -Bombuslar bitki çiçeklerini bal arılarına göre daha sıklıkla ziyaret ederler, daha sadıktırlar ve haberleşme sistemleri çok gelişmişdir. -Bal arıları Ocak- Nisan ayları arası aktifdirler, bombuslar bütün yıl aktifdir. -Düşük sıcaklıklarda aktifdirler, 4-5 o C’ nin üzerinde çalışabilirler. -Düşük ışık yoğunluğunda çalışabilirler. -Dilleri bal arısına göre daha uzun olup, ağır oldukları çiçeği daha iyi vibrate ederler. -Bombus arıları bir uçuşta 400 domates çiçeğinde tozlaşma yapabilir, 1 dakikada 10-20 çiçeği ziyaret edebilir. -Bir işçi arı kış döneminde 3 gün boyunca serada 10 dekarlık bir alanda 20,000 çiçekte tozlaşma yapabilir. Bombuslar için hafif, iki bölmeli kartondan yapılmış kovanlar kullanılır. Kovan seraya 0,5-1 m. yükseğe doğrudan güneş ışığından korunacak şekilde yerleştirilir. 1000-3000 m2 büyüklükteki bir domates serasına 50-60 işçili bir kovan yeterlidir (1). Bir kovanın ömrü yaklaşık 6-8 haftadır. Çiçeklenme başlangıcında kovan seraya konur, 4-7 gün sonra arılar tozlanmaya yardımcı olmaya başlar. Bal arıları gibi hastalıklardan etkilenmez ve birbirine bulaştırmazlar.Tarımsal ilaçlama yapılacaksa kovanlar hava karardıktan sonra yerinden alınıp, ilaçlamanın tesiri geçince yerine tekrar getirilmelidir. Sera içerisinde yapılan yüksek dozlardaki CO2 gübrelemesi de bombuslar için zararlıdır. Bombus arısı kullanımı hızla yaygınlaşmaktadır. Yoğun pestisit kullanımı bombus arısı kullanımını sınırlamaktadır. Bazı üreticiler de bombus arısının önemini tam kavrayamamışlardır. Daha sağlıklı ve kaliteli ürün, pazar değeri yüksek ürün elde etmek için bombus arıları kullanılmalıdır.
|
|
|
|
|
Bombus Arısına Talep Giderek Artıyor
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Çetin Fıratlı'dan edinilen bilgiye göre, kaynağı İç Ege olan ''bombus'' arılarının ''terrestris'' cinsi, Hollanda ve Belçika'daki firmalar tarafından ıslah edilip işlenerek, kışlama, kış uykusuna çekilme özellikleri kırıldı. 4-5 derece sıcaklıklarda uçabilen, 7-8 derece sıcaklıklarda çalışabilen bu arılar, Batı'da yaygın olarak serada sebze üretiminde kullanılmaya başlandı.
Prof. Çetin Fıratlı'nın verdiği bilgiye göre, bombuslar, 4-5 derecede uçabilse de, bu sıcaklıkta sebzelerin döllenmesinde etkili olamadığı için, üretici yine de hormon kullanmak durumunda kalıyor.
Bombuslar, 7-8 derece sıcaklıktan itibaren doğal döllemede etkili olduğu için hormona alternatif olabiliyor. Ancak, bu arıların kullanımı için seralarda ısı kontrolü şart. Isı kontrolü yapılmadığı ve sıcaklığın 7-8 derecenin altında olduğu dönemlerde, üretici, domates, kabak ve patlıcan üretiminde hormon kullanmak zorunda.
Çok daha yüksek sıcaklıkta etkili olan bal arıları 2-3 km alanda, bombuslar ise yabani olmalarına rağmen seralarda, dar alanlarda çalışabiliyor. İnsanlara karşı daha yumuşak olan bombuslar, bal arılarının tersine domatesi seviyor ve bu bitki üzerinde çok etkili oluyor.
Türkiye'de halen, biri ithalata dayalı iki firma, bombus arısı tedarik ediyor. Yılda 15 bin-25 bin koloni bombus arısı ithal edildiği, kullanıldıktan sonra bunların doğaya salıverildiğini belirten Prof. Fıratlı, bunun gen kirliliğine neden olabileceğini kaydederek, şu bilgiyi verdi:
''Batıda bombus arısı bir hizmet olarak seracılara veriliyor.
Üretici, şirketten belli sayıda arı kolonisi sipariş ediyor. Şirket belirlenen sürede belirtilen miktarda arıyı getirip, 8 hafta sonra, dölleme işlemi bitince tekrar topluyor. Şirket, bu koloniyi yenileyip yeniden üretime sunuyor. Türkiye'de ise ithal edilen bombus arıları, seradaki üretim dönemi bitince doğaya salıveriliyor. Bu arılar doğadaki diğer bombus cinsi arılarla birleştiği için, doğal gen kaynakları kirlenmiş, bozulmuş oluyor.'' Verilen bilgiye göre, bombus arısı üretimi dünyada da hemen hemen tekel durumunda ve Belçika, Hollanda, İspanya ve İtalya'daki toplam 4-5 firma tarafından gerçekleştiriliyor.
Türkiye'de Hollanda bağlantılı Koppert adlı firma, hem yurtiçinde üretim hem ithalat, Biobest adlı firma da Belçika bağlantılı ithalat yapıyor. AÜ Ziraat Fakültesi ve KOSGEB desteği ile bir firma, Ürün Tarım Ltd. Şti, gelecek yıl sektöre girmeye hazırlanıyor. İtalyan teknolojisi ile Türkiye'de ıslah edilmiş bombus üretmeye hazırlanan Ürün Tarım'ın sahibi Kürşat Atlı, bu yıl Türkiye'de yaklaşık 25 bin koloni bombus ithal edilerek seralarda kullanıldığını tahmin ettiklerini belirterek, hormona duyulan tepki nedeniyle gelecek yıl bu rakamın 35-40 bin koloniye ulaşmasını beklediklerini söyledi.
İçinde 50-80 arı olan her bir kolonisinin maliyeti 80-100 dolar olan bombus arısının, ancak belli büyüklükteki işletmelerde kullanılabildiğini vurgulayan Atlı, seracılıkta yüzde 5 olan bombus kullanımının, muhtemelen gelecek yıllarda yüzde 50'ye kadar çıkabileceğine işaret etti.
Bombus arıları ile üretilen domateste üretimin ve kalitenin daha iyi olduğunu, bu nedenle hormon fiyatları arttıkça üreticinin buna yöneleceğini vurgulayan Atlı, arı kullanımı halinde arıları öldürmeyen ilaçların kullanımının da zorunlu hale geldiğini ve böylece ilaç kalıntısı riskinin azalacağına dikkati çekti.
Dünyadaki firmalar, düşük ısılarda da uçabilen bu arıları ıslah edip, kış uykusuna yatmasını engelliyor, böylece bu arılarla düşük ısılarda da üretimin devam etmesini sağlıyor.
AÜ Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölüm Başkanı Prof. Dr. Şebnem Ellialtıoğlu da, domates, kabak ve patlıcan dışında hiç bir sebze ve meyve üretiminde hormon kullanılmadığını, bu sebzelerde çiçek aşamasında kullanılan hormonun da ürün yetişene kadar geçen 50-60 günlük sürede parçalanması nedeniyle, insan sağlığı açısından risk oluşturmadığını vurguladı. Hormonun sadece, sıcaklığın yeterli olmadığı Aralık, Ocak ve Şubat aylarında kullanıldığını hatırlatan Prof. Ellialtıoğlu, seraların ısıtılması halinde hormon kullanımına gerek kalmayacağına işaret etti.
|
|||||||
Altıgen yapıda arada boşluk kalmaz. Düzgün altıgenlerden oluşmuş bölmeler arasında boşluk kalmadığı için kullanılan alanın verimliliği artar. Ayrıca altıgen yapı kare veya dikdörtgen yapıya göre daha mukavimdir kolay hasar görmez. Köşelerde kırılma tehlikeside ortadan kalmış olur böylece. Civata başlarıda genelde altıgen yapıda yapılır. Kare başlı civataların köşeleri kolay aşındığı için bir müddet sonra söküp takmak zor olur. Arı peteği hem yarı akışkan balı hemde arıyı taşıyacaktır. Köşelerinin kolay aşınmaması kırılmaması gerekir. Birde balın ağırlığı nedeniyle şekil değiştirmemelidir fazla. Eğer bölme şekil değiştirir, şişerse diğer bölmeyi daraltmış olur. Altıgen yapıda yükün kenarlara dağılımı değişir. Bu kenarın şeklini korumasına yardımcı olur. Ayrıca kenar uzunluğu aynı alana sahip kare veya dikdörtgene göre daha kısa olduğu için daha az şekil değiştirir. Mukavemet hesapları şekil değiştirme ve kopmadan yada kalıcı şekil değişikliği olmadan yükü taşıyacak kesiti ve malzemeyi belirlemek için kullanılır. Malzemeye gelen yük azaltılırsa daha az et kalınlığına sahip cidarlar yeterli olur. Arı peteklerinde altıgen yapı ayrıca cidarların daha ince yapılmasına olanak sağlar. Bu hem petek malzemesinden hemde yerden kazanç demek. Peteğe harcanan zamanda kısalacağı için arı bal yapmaya daha çok vakit ayırabilmiş olur. Modern kovanlarda arı petek yapımıyla uğraşmasın ve daha çok bal üretsin diye hazır suni petek kullanılıyor.
Bal veriminin yüksekliği arıcıların yüzünü güldürdü
Türkiye`deki çiçek balı arıcılarının konaklama yeri olan Konya`nın Çeltik ilçesinde bu yıl bal verimi yüzleri güldürüyor.
Kara kovan çiçek balı kilogramı 40, petek balı ise 30 liradan satılıyor. Edinilen bilgiye göre, kuraklık nedeniyle son 4 yıldır ürün kaybı yaşayan Çeltik`teki arıcılar, kara kovan ve peteklerindeki balların hasadını yapıp, satışa başladı. Bu yıl bahar yağmurlarının yeterli olması nedeniyle rekolte, arıcıların yüzünü güldürüyor. Ege bölgesi başta olmak üzere Türkiye`nin bir çok yerinden gezgin arıcıların uğrak yeri olan Çeltik, toplu arı ölümleri görülmemesi ve lezzetli bal üretimine imkan veren çiçek popülasyonunun fazla olması nedeniyle bal üreticileri tarafından tercih ediliyor. Çeltik`te yaklaşık 15 yıldır arıcılık yapan Abdullah Bakırcı, 50 kovanının bulunduğunu, arıcılıkla aile bütçesine önemli miktarda katkı sağladığını söyledi. Geçen yıl kuraklık yüzünden Çeltikli üreticilerin yüzde 70 civarında verim kaybına uğradığını ifade eden Bakırcı, `Bu yıl verim yüksek. Suni petek balı 30 liradan, tümüyle organik olan kara kovan balını ise 40 liradan satıyoruz.` şeklinde konuştu.
Daha Fazla İçerik...
