Besin ve ilaç olarak benzersiz üstün değerini ve kullanımını açıklayacağımız polenin insanlar tarafından herhangi bir alet,makine,vs. ile çiçeklerden alınması imkansız denilecek kadar zor olduğu için ,bizlere bu ürünü sunan arının yaşamını ,ürünleri olan polen,bal,arı sütü ve propolis de yapılan bilimsel araştırmalara göre tanıtmayı uygun gördük.Bu ürünleri besin veya ilaç amaçlı olarak kullanırken,ne olağan üstü işlemleden geçerek önümüze geldiğini bilmek bu ürünlere daha çok önem vermemize ve kullanmamıza neden olacaktır sanıyoruz.
Bal arısı (Apismellefika) böcek sınıfının zar kanatlılar takımının arıgiller familyasında bir hayvandır.doğal barınaklarda veya insan eliyle yapılmış kovan denilen özel yuvalarda topluca yaşarlar.Toplum hayatları ve yaşamları içinde ayrı ayrı görevleri vardır.Bu görevleri onlara başka arılar öğretmezler.Arılar ,pek çok diğer arılar ve canlılar gibi yetenekleri ile birlikte doğarlar.Tanrı onlara içgüdü dediğimiz ir duygu vererek adeta programlamıştır.
Arı topluluğunda dış görevler işçi arılarındır.İşçi arılar kısırdırlar ve üreme özellikleri yoktur. Kışın 5-6 ay yazın 40-50 gün yaşarlar.Arı kovanının tüm işlerini yaparlar.Çiçek tozu (Polen) toplar bal özü yiyip petek ve bal yapar,kraliçe arı ve larvalara bakıp besler ,kovanı temizler ve zehirli iğneleri ile kovanı ve kraliçeyi düşmanlarına karşı korurlar.
Kovandan çıkan işçi arı günde yaklaşık 5 saat çiçekten çiçeğe konarak 4000-5000 defa bal özü emip polen toplar.
Çiçeğe konan arı,çiçek ortasındaki balözü denilen tatlımsı sıvı nektarı hortumsu ağzı ile emer.Aynı çiçeğin başçık kısmında bulunan polen tozlarını da ön ayakları ile alıp buna bazı tutucu enzimler ekleyerek arka ayaklarında bulunan ve polen sepetçiği denilen çukura toplar.İki sepetçiğin ve ön midesinin dolması ile geldiği kovanına dönen arı,ön bal midesindeki balı genç işçilerin ağzına aktarır.Onlar da dilden dile geçirerek bal özü nektardaki suyun buharlaşıp kaybolmasını sağlayıp ,önceden hazırladıkları boş peteklere doldururlar.Üzerini bal mumu kapağı ile kapatırlar.Bu sıvı artık bildiğimiz baldır.Poleni ise kraliçeyi beslemek ve arı sütü yapımında kullanmak üzere bazı petek gözlerine depolarlar._Erkek arılar ilkbahar da ortaya çıkar ve kraliçe arı ile çiftleştikten sonra kovandan atılırlar.
Kraliçe arı kovanda tek bulunur.4-5 yıl yaşar bir defa çiftleşmeyle gün de 2-3 bin yumurta yumurtlamak suretiyle ömür boyu 1 milyondan fazla yumurta yumurtlayıp neslini devam ettirir. Kraliçe arı sürekli işçi arılar tarafından arı sütü ve polen karışımı ile beslenir.Arı sütü,işçi arılardan bakıcı olanların yutak altı bezlerinin ürettiği ,vitaminlerce zengin bir madde olup ,çiçek tozu polen ve ballarla karıştırılarak kraliçe arıya yedirilir.Kraliçe arının yumurtladığı özel gözenekler vardır. Yumurtalar 3 gün sonra çatlayarak açılırlar ve içinden gözsüz ve bacaksız kurtçuklar (larvalar) çıkar.Larvaların hepsi 3-4 gün hizmetçi arılar tarafından sadece arı sütü ile beslenirler.Hızla büyüyerek bu 3-4 günlük sürede doğuştaki ağırlıların 1000 misline çıkarlar.Bundan sonra ise arı sütü yerine polen ile karıştırılmış bal yerler.Sadece bir kaç seçiliş larva erkek arı olup döllenme yapacağı arı sütü ile beslenmeye devam edilirler.6 günde 1570 kere büyüyen larva,altıncı günün sonunda koza devresine girerler.Bakıcı arılar koza gözeneklerinin ağzını balmumu bir kapak ile kapatırlar.12 günlük koza devresinden sonra ise kapağı yırtarak çıkan genç arılar hemen 40 günlük ömürleri boyunca yapacakları görevlere başlarlar.Bu düzen böyle devam eder gider.
